Дар занҷири саноати карбогидридҳои хушбӯй, тиҷорати мустақими маҳсулоти хушбӯй байни Чин ва Иёлоти Муттаҳида қариб вуҷуд надорад. Бо вуҷуди ин, ИМА қисми назарраси маҳсулоти хушбӯйи худро аз Осиё ворид мекунад ва таъминкунандагони осиёӣ 40-55% воридоти ИМА аз бензол, параксилол (PX), толуол ва ксилолҳои омехтаро ташкил медиҳанд. Таъсири асосӣ дар зер таҳлил карда мешавад:
Бензол
Чин аз бензол ба воридот сахт вобаста аст ва Кореяи Ҷанубӣ таъминкунандаи асосии он мебошад. Ҳам Чин ва ҳам ИМА истеъмолкунандагони холиси бензол мебошанд, ки тиҷорати мустақим байни онҳо вуҷуд надорад, ки таъсири мустақими тарифҳоро ба бозори бензоли Чин кам мекунад. Дар соли 2024, таъминоти Кореяи Ҷанубӣ 46% воридоти бензоли ИМА-ро ташкил медод. Тибқи маълумоти гумруки Кореяи Ҷанубӣ, Кореяи Ҷанубӣ дар соли 2024 беш аз 600,000 тонна метрикӣ бензолро ба ИМА содир кардааст. Аммо, аз семоҳаи чоруми соли 2023, равзанаи арбитраж байни Кореяи Ҷанубӣ ва ИМА баста шуд ва ҷараёни бензоли Кореяи Ҷанубиро ба Чин - бузургтарин истеъмолкунандаи бензол дар Осиё ва бозори гаронбаҳо - равона кард, ки фишори воридоти Чинро ба таври назаррас афзоиш дод. Агар тарифҳои ИМА бидуни истисноҳо барои бензоли нафтӣ ҷорӣ карда шаванд, таъминоти ҷаҳонӣ, ки дар аввал барои ИМА пешбинӣ шуда буд, метавонад ба Чин интиқол ёбад ва ҳаҷми баланди воридотро нигоҳ дорад. Дар поён, содироти маҳсулоти аз бензол гирифташуда (масалан, асбобҳои маишӣ, матоъҳо) метавонад бо сабаби афзоиши тарифҳо бо вокунишҳои манфӣ рӯбарӯ шавад.
Толуол
Содироти толуоли Чин дар солҳои охир мунтазам афзоиш ёфта, асосан ба Осиёи Ҷанубу Шарқӣ ва Ҳиндустон нигаронида шудааст ва тиҷорати мустақим бо ИМА ночиз аст. Бо вуҷуди ин, ИМА ҳаҷми назарраси толуолро аз Осиё ворид мекунад, аз ҷумла 230,000 тонна метрикӣ аз Кореяи Ҷанубӣ дар соли 2024 (57% аз ҳаҷми умумии воридоти толуоли ИМА). Тарифҳои ИМА метавонанд содироти толуоли Кореяи Ҷанубиро ба ИМА халалдор кунанд, ки боиси афзоиши таъминот дар Осиё ва шиддат гирифтани рақобат дар бозорҳо ба монанди Осиёи Ҷанубу Шарқӣ ва Ҳиндустон гардад ва эҳтимолан саҳми содироти Чинро коҳиш диҳад.
Ксилолҳо
Чин воридкунандаи холиси ксилолҳои омехта боқӣ мемонад ва бо ИМА тиҷорати мустақим надорад. ИМА миқдори зиёди ксилолҳоро, асосан аз Кореяи Ҷанубӣ (57% воридоти ИМА тибқи рамзи HS 27073000) ворид мекунад. Аммо, ин маҳсулот дар рӯйхати озодкунӣ аз тарифҳои ИМА дохил карда шудааст, ки таъсирро ба фаъолиятҳои арбитражи Осиё ва ИМА кам мекунад.
Стирол
ИМА як содиркунандаи ҷаҳонии стирол аст, ки асосан Мексика, Амрикои Ҷанубӣ ва Аврупоро бо воридоти ҳадди ақал таъмин мекунад (210,000 тонна метрикӣ дар соли 2024, қариб ҳама аз Канада). Бозори стироли Чин аз ҳад зиёд таъмин аст ва сиёсати зиддидемпингӣ муддати тӯлонӣ тиҷорати стироли ИМА ва Чинро бозмедорад. Бо вуҷуди ин, ИМА нақша дорад, ки ба бензоли Кореяи Ҷанубӣ боҷи 25% ҷорӣ кунад, ки метавонад таъминоти стироли Осиёро боз ҳам афзоиш диҳад. Дар айни замон, содироти асбобҳои маишии Чин (масалан, кондитсионерҳо, яхдонҳо), ки аз стирол вобастаанд, бо боҷҳои афзояндаи ИМА (то ~80%) рӯбарӯ мешавад, ки ба ин бахш таъсири ҷиддӣ мерасонад. Ҳамин тариқ, боҷҳои ИМА асосан ба саноати стироли Чин тавассути афзоиши хароҷот ва коҳиши талабот дар ҷараёни поёноб таъсир мерасонанд.
Параксилен (PX)
Чин қариб PX содир намекунад ва ба воридоти Кореяи Ҷанубӣ, Ҷопон ва Осиёи Ҷанубу Шарқӣ такя мекунад, ки тиҷорати мустақими ИМА вуҷуд надорад. Дар соли 2024, Кореяи Ҷанубӣ 22,5% воридоти PX-и ИМА-ро таъмин кард (300,000 тонна метрикӣ, 6% аз ҳаҷми умумии содироти Кореяи Ҷанубӣ). Тарифҳои ИМА метавонанд ҷараёни PX-и Кореяи Ҷанубиро ба ИМА коҳиш диҳанд, аммо ҳатто агар ба Чин равона карда шаванд ҳам, ин ҳаҷм таъсири маҳдуд хоҳад дошт. Умуман, тарифҳои ИМА ва Чин ба таъминоти PX таъсири ҳадди ақал хоҳанд расонд, аммо метавонанд ба таври ғайримустақим ба содироти нассоҷӣ ва либоси поёноб фишор оваранд.
"Тарифҳои мутақобила"-и ИМА асосан ҷараёни тиҷорати ҷаҳонии карбогидридҳои хушбӯйро тағйир медиҳанд, на ин ки мустақиман ба тиҷорати Чин ва ИМА халал расонанд. Хатарҳои асосӣ иборатанд аз таъминоти аз ҳад зиёд дар бозорҳои Осиё, рақобати шадид барои маконҳои содиротӣ ва фишори болоравии тарифҳо ба маҳсулоти тайёр (масалан, асбобҳои маишӣ, бофандагӣ). Саноати хушбӯйи Чин бояд занҷирҳои таъминоти аз нав равонашударо паймоиш кунад ва ба тамоюлҳои тағйирёбандаи талаботи ҷаҳонӣ мутобиқ шавад.
Вақти нашр: 17 апрели соли 2025